
Czy minimalne wymagania bezpieczeństwa i higieny pracy należy stosować tylko dla starych maszyn?
Będąc bardziej precyzyjnym należałoby zapytać: czy wymagania dotyczące bezpieczeństwa i higieny pracy w zakresie użytkowania maszyn przez pracowników podczas pracy, należy stosować tylko dla maszyn wprowadzonych do obrotu przed 01 maja 2004 r.?
Absolutnie nie. Wymagania zapisane w Dyrektywie maszynowej wymagań minimalnych [1], są dla pracodawcy cennym kompendium wiedzy i wymagań z zakresu bezpieczeństwa. Oczywiście bardziej szczegółowa jest Dyrektywa wymagań zasadniczych, ale w ogromnej mierze kieruje wytyczne do producenta maszyn.
Które wymagania, zapisane w Dyrektywie, dotyczą maszyn i ich otoczenia?
Jak czytamy, maszyny udostępnione pracownikom nie mogą wpłynąć na pogorszenie bezpieczeństwa lub zdrowia pracowników. Pracodawca przy doborze maszyny musi uwzględnić specyficzne warunki i zagrożenia w zakładzie pracy oraz zminimalizować ryzyka związane z użytkowaniem maszyn.
Zauważmy, że te wymagania nie dotyczą tylko maszyn, ale też ich otoczenia, a dokładniej tego, jak wpływa ono na bezpieczeństwo użytkowania maszyny, ale też jak maszyna wpływa na to otoczenie. Te wymagania przekładają się na: oświetlenie, wentylację i temperaturę, hałas, wibracje, dostęp i komunikację wokół maszyn.
W dokumencie znajdziemy też wymagania dotyczące prowadzenia i rejestrowania konserwacji, zapewnienia odłączania źródeł energii, oraz zabezpieczenia przed ryzykiem: pożaru, przegrzania i uwolnienia się substancji, czy też wybuchu.
Tak postawione wymagania każą nam spojrzeć na warunki, w jakich jest zainstalowana i jak wpływa na otoczenie dana maszyna. Jeżeli dodatkowo uwzględnimy w tym spojrzeniu wymagania Rozporządzenia w sprawie ogólnych przepisów BHP [2], to mamy bardzo solidne kryteria oceny zgodności bezpieczeństwa. Nie uwzględniają one wymagań branżowych, ale pokrywają bardzo istotny obszar bezpieczeństwa.
Które wymagania powinniśmy stosować do wszystkich maszyn?
Obowiązkowe działania pracodawcy w cyklu eksploatacji maszyn to ich kontrola (Rozdział 4) i współdziałanie z pracownikami (Rozdział 5):
- kontrola maszyn po instalacji a przed przekazaniem ich do eksploatacji po raz pierwszy lub po przeniesieniu maszyny;
Można by zapytać a w jakim celu, skoro mamy dla nowej maszyny Deklarację Zgodności? Dlatego że bezpieczna konstrukcja maszyny, jest tylko jednym z trzech elementów triady bezpieczeństwa pracownika użytkującego maszynę, - kontrola okresowa;
I znów pytanie – dlaczego, skoro kupiliśmy tak piękną nową maszynę? Maszyna i jej wyposażenie starzeją się, podlegają uszkodzeniom, są modyfikowane, mogą podlegać dłuższym postojom, wszystkie te czynniki mogą wpłynąć znacząco na pogorszenie ich stanu technicznego, a przez to poziomu bezpieczeństwa, - współdziałanie z pracownikami, to zapewnienie zrozumiałych instrukcji, szkoleń, informowanie pracowników o zagrożeniach związanych z maszynami i wspólne konsultowanie zagadnień bezpieczeństwa.
Więcej informacji o triadzie bezpieczeństwa maszynowego można znaleźć w kolejnym artykule.

Potrzebujesz pomocy przy stworzeniu instrukcji?
Sprawdź, jak mogę Ci pomóc i zapoznaj się z ofertą dotyczącą bezpieczeństwa maszyn.
Literatura:
Dyrektywa maszynowa wymagań minimalnych [1] – Rozporządzenie Ministra Gospodarki z dnia 30 października 2002 r. w sprawie minimalnych wymagań dotyczących bezpieczeństwa i higieny pracy w zakresie użytkowania maszyn przez pracowników podczas pracy. DzU 2002 nr 191 poz. 1596
Rozporządzenie w sprawie ogólnych przepisów BHP [2] – Rozporządzenie Ministra Rodziny i Polityki Społecznej z dnia 4 listopada 2021 r. zmieniające rozporządzenie w sprawie ogólnych przepisów bezpieczeństwa i higieny pracy. DzU 2021 poz.2088
