Czy potrzebujemy oceny zgodności na proste maszyny własnej konstrukcji?
Zapewne każdy z nas widział u dziadka czy wujka w gospodarstwie, w piwnicy czy w garażu, proste urządzenia własnej konstrukcji, które bardzo ułatwiają pracę. Możemy zaliczyć do nich cyrkularki (krajzegi), wciągarki budowlane, pompy z wałami napędowymi, urządzenia do rąbania i rozdrabniania. Stanowią jednak duże zagrożenie i są przyczyną wielu wypadków.
Czy urządzenia te są maszynami?
Zgodnie z definicją RMG z dnia 21.10.2008 w sprawie zasadniczych wymagań dla maszyn DzU 199 poz. 1228 [1], maszyna to: „zespół wyposażony lub który można wyposażyć w mechanizm napędowy inny niż bezpośrednio wykorzystujący siłę mięśni ludzkich lub zwierzęcych, składający się ze sprzężonych części lub elementów, z których przynajmniej jedna jest ruchoma, połączonych w całość mająca konkretne zastosowanie.”
A więc, bez wątpienia, tak. Są maszynami.
Czy maszyny te potrzebują oceny zgodności?
Tak. Obowiązek ten nakłada Ustawa o systemach oceny zgodności i nadzoru rynku DzU 2022 poz. 5, w której to Ustawodawca postawił jednoznaczny obowiązek „Wyroby wprowadzane do obrotu lub oddawane do użytku muszą spełniać wymagania.” Co oznacza, że chodzi o wymagania prawne określone w Dyrektywach i powołanych przez nie normach zharmonizowanych.
Dalsza część tej samej Ustawy precyzyjnie określa, że „obowiązkowej ocenie zgodności przed wprowadzeniem do obrotu lub oddaniem do użytku podlegają wyroby, dla których określono wymagania w bezpośrednio stosowanym unijnym prawodawstwie harmonizacyjnym.”
Tutaj też nie ma wątpliwości, bo wiemy jak precyzyjnie właśnie wymagania maszynowe są uregulowane przez Dyrektywy maszynowe i normy zharmonizowane.
Czy tej oceny zgodności dla maszyn potrzebuje dziadek lub wujek?
Do czasu, kiedy nie udostępniają swojej konstrukcji innym osobom, a tym bardziej pracownikom, można powiedzieć, że nie.
Z drugiej strony mam obawę, co do reakcji dociekliwego ubezpieczyciela w przypadku żądania wypłaty wysokiego odszkodowania za uszczerbek na zdrowiu, będący wynikiem użytkowania owej konstrukcji.
Czy potrzebujemy oceny zgodności dla maszyn własnej konstrukcji w zakładzie pracy?
Bez cienia wątpliwości – tak. Jest to bardzo ważne, szczególnie kiedy zespół pracowników cechuje się dużą pomysłowością i inicjatywą w zakresie modyfikacji i usprawnień. Nie powinniśmy blokować tej inicjatywy, ale musimy pamiętać o tym aby wybrać jedno z rozwiązań:
- stosować rozwiązania posiadające deklaracje zgodności maszyny ukończonej,
- znaleźć na rynku integratora (producenta), który wykona zadanie od strony technicznej, dokona oceny zgodności i wystawi deklarację zgodności,
- podjąć się roli integratora (producenta) i przeprowadzić cały proces oceny zgodności.
Trzeba jednak wziąć pod uwagę, że może to być proces długotrwały i kosztowny ze względu na konieczność opracowania dużego zakresu dokumentacji i przeprowadzenia badań dla rozwiązania jednostkowego.
Potrzebujesz pomocy w zakresie bezpieczeństwa maszyn?
Sprawdź, jak mogę Ci pomóc.